Mindful Me
Week 6
Communicatie in aandacht
Onze relaties geven ons eindeloos veel kansen om met aandacht te oefenen. Zo kunnen we de stress die ontstaat in contact met anderen verkleinen. Als iemand je stress bezorgt, is het belangrijk dat je verantwoordelijkheid neemt voor jouw aandeel in die relatie. Net als in andere situaties kun je in relaties onbewust reageren met vecht- of vluchtgedrag. Meestal maakt dat de situatie niet beter.
Als je in een situatie volledig aanwezig bent, ontdek je vaak dat er meer mogelijkheden zijn dan alleen je automatische reacties. Stel dat je ruzie hebt met een vriend. Door kalmte en aandacht te oefenen, de situatie van een afstand te bekijken en je in te leven in het standpunt van de ander, ontstaan er vaak nieuwe manieren om constructief te reageren.
Wanneer je echt openstaat om te luisteren naar wat de ander wil en hoe diegene de dingen ziet, zonder steeds te reageren, tegen te spreken of je gelijk te willen halen, is de kans groot dat de ander zich gehoord, geaccepteerd en welkom voelt.
Net als ons lichaam en onze geest kunnen ook relaties helen. Dit gebeurt door liefde, begrip, vriendelijkheid en aanvaarding. De ander accepteren zoals hij of zij is, begint bij jezelf accepteren zoals jij bent. Het is belangrijk dat je bewust wordt van je sterke kanten én van de patronen die soms voor problemen zorgen in relaties.
Leer je tekortkomingen met vriendelijkheid te aanvaarden, gewoon omdat ze bij het mens-zijn horen. Geef jezelf ook de ruimte om daarin te groeien.
Hoe mindfulness kan helpen bij communicatie
Goede communicatie is de sleutel tot een gezonde relatie, of het nu gaat om een partnerrelatie, een vriendschap of een andere band. Praten en luisteren lijken eenvoudig, maar vanzelf gaat het vaak niet. Mindfulness kan je helpen om beter te communiceren en dichter bij elkaar te komen. Vooral in moeilijke tijden kan dit van grote waarde zijn.
Mindfulness betekent dat je met aandacht in het huidige moment bent, zonder te oordelen. Je richt je op wat er binnen en buiten je lichaam gebeurt. Je merkt gevoelens en gedachten op met nieuwsgierigheid, openheid en acceptatie. Door deze houding voorkom je dat je meteen gaat piekeren of blijft hangen in je gedachten.
Wanneer twee mensen met aandacht communiceren, worden ze zich meer bewust van elkaars reacties. Zo zie je beter welke verwachtingen en ideeën aan jullie gesprekken ten grondslag liggen. Door dit bewustzijn leer je minder automatisch te reageren op wat de ander zegt of doet. Je kunt samen kiezen hoe je wilt reageren. Verwachtingen die eerder onuitgesproken bleven, kun je nu delen. Daarmee doorbreek je patronen, zoals steeds terugtrekken of direct aanvallen. Stel dat je partner zegt dat het huis niet is opgeruimd. In plaats van fel te reageren, kun je eerst even je aandacht bij je ademhaling brengen. Daarna kun je de situatie overzien en besluiten of de kritiek terecht is of niet. Van daaruit kun je bewust kiezen om rustig te reageren.
Naast het doorbreken van patronen kan aandacht voor het huidige moment ook leiden tot meer acceptatie en minder vermijding van lastige emoties, zoals angst of somberheid. Ook helpt aandacht om niet afgeleid te raken door het verleden of de toekomst. Misschien herken je dat je iemands verhaal onderbreekt omdat je zelf óók op dat mooie plekje in Frankrijk bent geweest. Door mindfulness merk je die neiging op, en kun je beter luisteren zonder je eigen herinnering ertussen te gooien.
Zo kan mindfulness helpen om gesprekken rustiger, opener en eerlijker te maken.
Pijler van mindfulness: acceptatie
Acceptatie betekent dat je de dingen ziet zoals ze nu zijn. Heb je hoofdpijn, dan erken je dat je hoofdpijn hebt. Ben je te zwaar, dan kun je dat zien als een beschrijving van je lichaam op dit moment. Vroeg of laat zullen we ons moeten verzoenen met de werkelijkheid, of het nu gaat om een ernstige ziekte of het overlijden van iemand die ons dierbaar is. Acceptatie komt vaak pas na periodes van ontkenning of boosheid. Het hoort bij het proces van helen.
Toch besteden we in het dagelijks leven vaak veel energie aan het ontkennen van of verzetten tegen dingen die eigenlijk al feiten zijn. Het gaat hier niet alleen om grote rampen, maar juist ook om de kleine dingen. Door situaties te willen dwingen anders te zijn dan ze zijn, creëren we alleen maar meer spanning. Zo blijft er weinig energie over om te herstellen of te groeien.
Belangrijk is dat acceptatie níet betekent dat je alles goed moet vinden of dat je je zomaar neerlegt bij alles wat er gebeurt. Het betekent niet dat je je waarden moet loslaten of dat je geen verandering mag willen. Je hoeft ook geen onrecht te verdragen of passief te blijven. Acceptatie gaat er simpelweg om dat je bereid bent te zien wat er nu is, zoals het is.
Vanuit die houding kun je juist helderder en bewuster handelen. Wanneer je een duidelijk beeld hebt van wat er werkelijk gebeurt, weet je beter wat je kunt doen. Je kunt dan handelen vanuit innerlijke overtuiging in plaats van geleid te worden door angst, oordeel of verlangen.
Tijdens zitten in aandacht oefenen we acceptatie door elk moment te volgen zoals het is. We proberen geen eisen te stellen aan wat we zouden moeten voelen, denken of zien. In plaats daarvan herinneren we onszelf eraan om open en ontvankelijk te blijven voor wat er nú is.
Wanneer we in het heden blijven, weten we één ding zeker: wat er nu is, zal weer veranderen. En zo leren we om ook het volgende moment te accepteren, precies zoals het komt.
1.Dagelijkse oefening
Wissel af: de ene dag zitten in aandacht, de andere dag liggende of staande bewegingsoefeningen of de bodyscan.
Maak elke dag een keuze en probeer eventueel ook eens te oefenen zonder audiobestand. Schrijf je ervaringen op het formulier in de werkmap.
2. 3-minuten ademruimte
Doe de 3-minuten ademruimte op momenten dat je stress voelt oplopen.
Noteer elke keer dat je dit oefent op het formulier in de werkmap, samen met eventuele opmerkingen of moeilijkheden.
3.Patronen in communicatie
Kijk deze week of je jouw eigen communicatiepatronen kunt herkennen.
Voorbeelden: invullen wat de ander gaat zeggen, in de verdediging schieten, vooral je eigen verhaal vertellen of je juist terugtrekken.
4.Voeding voor lichaam en geest
Sta stil bij wat je gedurende een dag tot je neemt – zowel lichamelijk als geestelijk.
Denk aan: eten, gesprekken, informatie via media en internet, tv of telefoon.