Mindful Me
Week 7
Leven in balans
Ons werk – of dat nu betaald werk, vrijwilligerswerk, mantelzorg of een andere vaste verplichting is – kan een bron van vreugde en groei zijn. We kunnen er veel van leren en voldoening uit halen. Maar de meesten van ons kennen ook de momenten waarop het werk te veel wordt of anders loopt dan we zouden willen. Stress op het werk is iets wat bijna iedereen wel herkent.
Soms kun je iets veranderen aan de omstandigheden, maar dat is niet altijd mogelijk. Dan is het belangrijk om andere manieren te vinden om goed met stress om te gaan.
De mate waarin we last hebben van stress hangt vaak samen met hoe we met problemen omgaan. Zoals we eerder zagen, heeft de hoeveelheid psychische stress die je ervaart veel te maken met hoe je gebeurtenissen interpreteert. Als je leert flexibel mee te bewegen met wat er gebeurt, in plaats van te vechten of je zorgen te maken, kom je meestal tot een rustiger en bevredigender resultaat.
We kunnen de stress op het werk verminderen door bewust te oefenen met kalmte en aandacht. Ook tijdens het werk kunnen we mindfulness beoefenen. Door met volle aandacht aanwezig te zijn bij wat we doen, kunnen we weer contact maken met waarom we dit werk eigenlijk gekozen hebben en wat het voor ons betekent.
De moeilijkheden die we tegenkomen, kunnen we dan zien als kansen om te leren:
*Frustraties – omdat iets anders loopt dan we willen – geven ons de kans om geduld te oefenen.
*Lastige’ collega’s, leerlingen of cliënten kunnen ons helpen om beter te communiceren en vriendelijkheid te ontwikkelen.
*Als we merken dat we in gevecht zijn met iets of iemand, kunnen we dat zien als een kans om inzicht te krijgen in hoe we met macht omgaan.
*Werkdruk kan ons eraan herinneren om letterlijk meer adempauzes te nemen.
*Van de ene ruimte naar de andere lopen kan een oefening worden in lopen met aandacht.
Wat voor werk of activiteiten we ook doen, als we er bewuster mee omgaan, kunnen we beter gebruikmaken van onze innerlijke hulpbronnen. Zo leren we de stress die we tegenkomen met meer rust en veerkracht tegemoet te treden.
Pijler van de mindfulness-beoefening: Loslaten
In India bestaat een slim trucje om apen te vangen. Volgens het verhaal maken jagers een klein gat in een kokosnoot, groot genoeg voor een apenhand. Aan de andere kant boren ze twee gaten, halen er een touw doorheen en binden de kokosnoot aan een boom vast. Daarna stoppen ze er een banaan in en verstoppen zich. De aap komt nieuwsgierig kijken, steekt zijn hand in de kokosnoot en pakt de banaan.
Maar… het gat is zo klein dat een open hand er wel in past, maar een vuist met de banaan niet meer terug kan. Alles wat de aap hoeft te doen om vrij te komen, is loslaten.
Toch doen de meeste apen dat niet. Ze blijven vasthouden en raken zo gevangen.
Onze geest werkt vaak precies zo.
We houden vast aan gedachten, gevoelens of situaties, zelfs als ze ons pijn doen of vastzetten. Leren loslaten, of niet-hechten, is daarom een belangrijk onderdeel van mindfulness.
Wanneer we met aandacht naar onze innerlijke ervaring kijken, merken we dat we sommige gedachten of gevoelens graag willen vasthouden, vooral als ze fijn zijn. We willen ze herhalen, verlengen, niet kwijtraken. En andere gedachten of gevoelens, die pijnlijk of angstig zijn, willen we juist wegduwen of vermijden.
Tijdens meditatie oefenen we om deze neiging niet te volgen. We laten de ervaring gewoon zijn zoals ze is, zonder iets vast te houden of weg te duwen. Loslaten betekent: toestaan dat dingen zijn zoals ze zijn.
Wanneer je merkt dat je geest iets probeert vast te grijpen of te vermijden, kun je vriendelijk besluiten het los te laten, gewoon om te zien wat er dan gebeurt.
Wanneer je gedachten opmerkt die oordelen, probeer ze dan niet te bestrijden, maar laat ze er gewoon zijn, Kijk ernaar zonder erop door te gaan. Zo kun je ook gedachten aan het verleden of de toekomst loslaten zodra ze opkomen.
Soms is loslaten moeilijk, vooral als iets een sterke greep op je heeft. Dan kun je proberen te voelen hoe vasthouden eigenlijk aanvoelt. Door met aandacht te onderzoeken wat er gebeurt als je iets niet kunt loslaten, leer je veel over jezelf. Ook dat opmerken wanneer je stevig vasthoudt, is al een vorm van mindfulness.
Loslaten is niet vreemd of zeldzaam, we doen het elke nacht als we gaan slapen. We laten ons lichaam en onze geest ontspannen, en vallen pas in slaap als we werkelijk loslaten. Als dat niet lukt, en de gedachten blijven maar doorgaan, merken we hoe stress aanvoelt. Probeer je jezelf dan te dwingen om te slapen, dan het lukt juist minder.
Dus: als jij kunt slapen, ben je eigenlijk al een expert in loslaten.
De kunst is om die vaardigheid ook overdag te gebruiken.
Vrij naar Kabat-Zinn, 2014
1. Dagelijkse aandachtsoefening
Kies elke dag één formele oefening die jij prettig vindt om te doen — dat kan bijvoorbeeld de bodyscan, het zitten in aandacht, of een bewegingsoefening zijn.
Noteer daarna kort hoe het ging en wat je hebt opgemerkt op het registratieformulier.
2. Aandacht in het dagelijks leven
Oefen om ook buiten de formele momenten met aandacht aanwezig te zijn.
Probeer gewone handelingen, zoals tandenpoetsen, lopen, koken of praten, bewust te doen.
Merk op hoe het voelt om dingen met aandacht te doen.
3. Terugblikken op de training
Sta even stil bij wat de training tot nu toe voor jou heeft betekend.
Wat heb je ontdekt over jezelf? Wat is er veranderd in hoe je omgaat met stress, gedachten of gevoelens?
4. Voorbereiding op de laatste sessie
Volgende week kijken we samen terug.
*Wat heb je geleerd van deze training?
*Wat heeft de training jou gebracht?
*En heb je misschien een symbool, beeld of creatieve manier waarop je dit wilt laten zien? Dat mag iets zijn wat je tekent, schrijft, meebrengt of vertelt.